Meer lezen en zien

Sea Level (1996), Richard Serra. Foto: Jordi Huisman
Sea Level (1996), Richard Serra. Foto: Jordi Huisman

Als een waterpas ligt Sea Level van de Amerikaanse kunstenaar Richard Serra (San Francisco, 1939) midden in het glooiende landschapspark De Wetering in Zeewolde. De twee donkergrijs gepigmenteerde betonnen muren lopen dwars door het park dat landschapsarchitect Pieter van der Molen in 1986 ontwierp met kunstenaar Bas Maters. (1) De muren, elk tweehonderd meter lang, staan diagonaal in elkaars verlengde aan weerszijden van een kanaal. Aan de uiteinden vloeien de muren nauwelijks merkbaar over in het landschap, terwijl ze in het midden, op het diepste punt van het park, enkele meters hoog zijn.

Sea Level is met twee muren van tweehonderd meter met het gras en water dat daar tussen ligt het grootste werk van Serra in Europa. Lopend langs de muur wekt het kunstwerk het gevoel op 'kopje onder te gaan' om even verderop weer langzaam boven te drijven. (2) Bij zijn bezoek aan Zeewolde fascineerde het Serra dat het dorp lager ligt dan de omliggende randmeren Wolderwijd en Nuldernauw. Sea Level geeft fysieke betekenis aan het begrip zeeniveau: zonder de dijken stond het waterpeil tot aan de bovenste rand van het kunstwerk. Sea Level herinnert daarmee aan de creatie van Zeewolde op de bodem van de voormalige Zuiderzee. Afhankelijk van de weersomstandigheden ondergaan de massieve muren een gedaantewisseling. Op een zonnige dag weerspiegelt de blauwe wolkenlucht in de zilverglanzende muur, terwijl op donkere dagen de muur diepgrijs kleurt en er ondoordringbaar uitziet.

Dat Richard Serra graag met staal werkt, vindt zijn oorsprong in het bijbaantje dat hij tijdens zijn studententijd in een staalfabriek had. Serra werd wereldberoemd met zijn kolossale abstracte sculpturen van het roestbruine Cortenstaal, die meestal onder Minimal Art en Land Art geschaard worden. Zijn werk verhoudt zich vaak tot de ruimte waar het voor gemaakt is: een museumzaal, de stad of de natuur. (2) Voor het Guggenheim in Bilbao maakte Serra het gigantische kunstwerk The Matter of Time (2005) bestaande uit acht reusachtige Cortenstalen ellipsen en ronde vormen. De omvang van het werk vraagt om interactie met zijn toeschouwers. Dwalend tussen de sculpturen leidt de ellips plotseling tot een dood spoor of openbaart zich na de volgende bocht de omgeving weer. Dit is ook het geval bij werken als Blind Spot (2002-2003) en Open Ended (2007-2008). Zijn scuplturen zijn over de hele wereld te vinden: van Canberra tot Bilbao en van Zeewolde tot New York.

Locatie: De Verbeelding 25, Zeewolde (overzicht vanaf de brug op de Kastanjelaan)
Materiaal: gepigmenteerd beton
Afmetingen: 2 muren met elk een lengte van 200 meter (en 200 meter tussenruimte)
Eigendom en onderhoud: Gemeente Zeewolde. Onderhoud wordt uitgevoerd door De Kunstwacht.

Richard Serra, Spin Out, For Robert Smithson bij het Museum Kröller Müller
Een interview met Richard Serra in The Guardian
Aflevering van Beeldspraak (Omroep Flevoland) over Sea Level

Richard Serra praat over zijn werk in 2001 (Engels):

Noten:
(1) In Almere Buiten, in de Paarlemoervijver, ligt Het Bootje (1994) van Bas Maters
(2) Amy Dempsey, (2006), Destination Art, p. 117.
(3) Jeffrey Kastner & Brian Wallis, (1998), Land and Envrionmental Art, p. 293